شبکه های اجتماعی
ما را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید
سلام کانال تلگرام
اینستاگرام
گروه: استان خراسان رضوی
ساعت: 14:08 منتشر شده در مورخ: 1399/12/04 شناسه خبر: 1710550
گزارشی از وضعیت ترددها پس از آتش‌سوزی در مرز افغانستان بررسی شد؛

سال سخت ترانزیت خراسان/ حادثه اسلام قلعه زنگ خطری برای مرزهای ایران

سال سخت ترانزیت خراسان/ حادثه اسلام قلعه زنگ خطری برای مرزهای ایران
رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی خراسان رضوی با اشاره به اینکه حادثه انفجار و آتش‌سوزی در گمرک اسلام قلعه، زنگ خطری برای مرزهای ایران است،‌ گفت: ما این ضعف را در دیگر مرزهای خراسان و استان‌های دیگر از گذشته داشته‌ایم و این خطری است که گمرکات ایران را نیز تهدید می‌کند.

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از صبح توس؛ بیشترین بار ترانزیتی و صادراتی افغانستان از مسیر دوغارون و اسلام قلعه وارد ایران می‌شود. ایران نیز تأمین‌کننده بسیاری از کالاهای افغانستان است و این توقف علاوه بر ضربه اقتصادی به روند تجاری دو کشور، به بازار شکننده افغانستان هم ضربه می‌زند و مردمی که در شرایط سخت اقتصادی هستند، با افزایش قیمت مواجه می‌شوند و این موضوع برای آن‌ها قابل‌تحمل نیست.

محمود سیادت، نایب رئیس اتاف بازرگانی خراسان رضوی با بیان اینکه بعد از وقوع حادثه، در تعامل با دوستان افغانستانی درصدد بودیم که از وقفه تردد کامیون‌ها جلوگیری شود، ابراز امیدواری می‌کند که مجموعه تلاش‌های بخش خصوصی، والی هرات و نمایندگی‌های ایران و رایزن تجاری کشورمان در افغانستان، منجر به بازگشایی سریع‌تر مرز برای تردد کامیون‌ها و هم‌زمان پاکسازی محیط نیز صورت می‌گیرد.

پیش‌بینی برآورد آسیب به بیش از هزار دستگاه کامیون

بخش خصوصی افغانستان معتقد است که خسارت وارد شده باید از سوی دولت این کشور جبران شود؛ چون ممکن بود در حالت عادی در اثر چنین حادثه‌ای، خسارت‌هایی وارد شود اما نه با این حجم از تعداد تانکر و کامیون. در روزهای ابتدایی بعد از وقوع آتش‌سوزی در گمرک اسلام قلعه خبرهایی مبنی بر سوختن ۵۰ کامیون در این حادثه منتشر شد اما فعالان اقتصادی معتقدند پیش‌بینی‌ها درباره تعداد کامیون‌ها و تریلی‌های خسارت دیده بیسار بیشتر از ۵۰۰ دستگاه است و آن‌طور که برخی ارزیابی‌ها نشان می‌دهد ممکن است تعداد این خودروها به ۱۰۰۰ دستگاه هم برسد.

در همین راستان اتاق بازرگانی خراسان رضوی از فعالان بخش حمل‌ونقل و صادرکنندگانی ایرانی که در این حادثه دچار ضرر و زیان شده‌اند، درخواست کرده میزان خسارات وارد شده به خود را با انجمن صنفی شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی استان، اتاق مشهد و سازمان صمت در جریان بگذارند تا هر چه سریع‌تر برآوردی از میزان خسارت وارد شده به ایرانیان اعمال شود و در کنار پیگیری حقوقی افغانستانی‌ها از دولتشان، برای دریافت خسارت شرکت‌های ایرانی هم مراتب برای پیگیری به وزارت خارجه سرکنسولگری و رایزن تجاری ایران در افغانستان اعلام شود.

حادثه اسلام قلعه زنگ خطری برای مرزهای ایران

اما نکته مهمی که پس از حادثه اسلام قلعه از سوی فعالان اقتصادی مطرح است نبود زیرساخت‌های مناسب و توقف تعداد زیادی از کامیون‌ها در مرز است که باعث گسترده بودن این حادثه شده است.

محمدحسین روشنک، رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی خراسان رضوی، معتقد است حادثه انفجار و آتش‌سوزی در گمرک اسلام قلعه، زنگ خطری برای مرزهای ایران است.

وی می‌گوید: ما این ضعف را در مرزها و پایانه‌های مرزی‌مان هم در افغانستان و ترکمنستان و هم در دیگر مرزهای خراسان و استان‌های دیگر از گذشته داشته‌ایم و این احتمال که اتفاق در ایران هم می‌افتاد، وجود داشت.

وی می‌افزاید: سؤال اینجاست که در مرزی که چند هزار دستگاه تریلی دارای بار سوخت بنزین، گاز و گازوییل و... مجود دارد چه امکاناتی برای اطفای حریف و محافظت در دو طرف وجود داشته است؟ امکانات لازم در آن‌سوی مرز وجود نداشته و در این سو هم نیست. از طرفی اصولاً این ضعف مطرح است که چرا باید چند هزار دستگاه کامیون این طرف و آن طرف مرز متوقف باشند؟ اگر این تریلی‌ها و کامیون‌ها باراندازند، باید انبار عمومی با مشخصات فنی و مراقبتی صد درصدی وجود داشته باشد تا بارها در انبار عمومی تخلیه شود، اما اگر کامیون‌ها قرار است حرکت کنند، چرا تعداد فراوانی کامیون نزدیک هم قرار داشتند؟ و چرا کامیون‌های حامل سوخت از دیگر کامیون‌ها و تریلی‌ها تفکیک نشدند؟ و چرا در گمرک اسلام قلعه فقط یک خروجی برای عبور کامیون‌ها وجود دارد؟ درحالی‌که دست‌کم باید چهار خروجی داشته باشیم.

رئیس کمیسیون تجارت اتاق مشهد تأکید می‌کند، این ایرادها از گذشته وجود داشته و قابل پیش‌بینی بود. ما هم این موضوع را بارها در جلسه کمیسیون تجارت اتاق مطرح کرده و هشدار داده بودیم که این وضعیت خطرناک است.

تلاش برای زمینه‌سازی عبور ۱۵۰۰ کامیون حامل سوخت مایع و گاز

همان‌طور که ایران برای اطفای حریق در اسلام قلعه کمک کرد، برای پاکسازی آن گمرک هم اعلام آمادگی کرده است. سیادت، نائب رئیس اتاق مشهد تأکید می‌کند: ما برای تردد کامیون‌ها از مرز دوغارون در حال مذاکره‌ایم و امیدواریم حالا که شرایط عبور کالاهای فسادپذیر فراهم شده، شرایط عبور حدود ۱۵۰۰ کامیون حامل سوخت مایع و گاز در مرز مانده که امور گمرکی آن‌ها در اسلام قلعه انجام شده، فراهم شود و مقرر شد فضا برای انتقال سریع‌تر این دستگاه‌ها آماده شود. بخشی از این کامیون‌ها بعد از انفجار با اجازه مرزبانی ایران بلافاصله وارد دوغارون شده‌اند تا از حریق نجات یابند.

سیادت با بیان اینکه وقوع این حادثه، همه‌چیز در محوطه گمرک اسلام قلعه از بین رفته است، می‌گوید: البته از قبل بنا بود که گمرک اسلام قلعه بار دیگر به شهر هرات منتقل شود. امور گمرکی دو سال پیش به‌صورت موقت و برای جلوگیری از قاچاق و فساد، به اسلام قلعه سپرده شد که البته این موضوع چندان موافق نبود و پیش‌ازاین حادثه هم دولت افغانستان به دنبال این بود که گمرک بار دیگر به هرات افغانستان منتقل شود و وقوع این اتفاق، این انتقال را تسریع می‌کند.

ضرورت ایجاد گذرگاهی فوری بین مرز دوغارون و اسلام قلعه

روشنک، رئیس کمیسیون تجارت اتاق بازرگانی مشهد با تأکید بر لزوم ایجاد گذرگاهی اضطراری بین مرز دوغاون و اسلام قلعه در وضعیت کنونی می‌گوید: باید گذرگاهی اضطراری و موقت با همکاری فوری دو کشور ایجاد شود تا فعلاً جایگزین گمرک قبلی باشد و جابجایی کالا صورت گیرد. سپس و به‌مرور زمان، همان گذرگاه موقت دائمی شود تا سرعت کار بیشتر باشد و حتی بتوان مسیر عبور تریلی‌های سوخت را از دیگر کامیون‌ها جدا کرد.

روشنک ادامه می‌دهد: باید در این راستا هماهنگی لازم صورت گیرد. این موضوع برای افغانستان مهم‌تر است؛ زیرا مشکل این کشور از ما بیشتر است و اگر ترانزیت و صادرات از ایران صورت نگیرد، برای تأمین کالا دچار مشکل می‌شود و کمبود کالا باعث تورم و گرانی در هرات و افغانستان خواهد شد.

وی می‌افزاید: بهترین کار این است که در دو، سه کیلومتری مسیر کنونی دوغارون به اسلام قلعه، گذرگاهی فوری ایجاد شود، می‌توان ظرف یک هفته این گذرگاه را ایجاد کرد تا مسیر برای انتقال کالاهای اضطراری فراهم شود.

نقاط قوت و ضعف عبور کالاها از مرزهای دیگر

اما راه دیگری که برای انتقال کالاها به افغانستان مطرح است، عبور از دیگر مرزهای مشترک دو کشور است؛ مرز "ماهی رود" در خراسان جنوبی و "مپلک" در سیستان و بلوچستان، دیگر مرزهای مشترک دو کشور است؛ البته برای جایگزین کردن این مرزها، نقاط ضعفی وجود دارد و برخی از فعالان اقتصادی معتقدند این کار به دلیل زمان‌بر بودن و هزینه‌بر بودن، چندان به‌صرفه نیست.

امید جهانخواه، ناظر گمرکات خراسان رضوی در این باره می‌گوید: اگر تقاضایی برای خروج سریع‌تر کالاهایی که در دوغارون مانده، وجود دارد می‌توانیم برای انتقال از دیگر گمرکات هم‌مرز با افغانستان مانند ماهی رود و میلک استفاده کنیم؛ اما چون بیشترین کالاهای موجود در مرز، فاسدشدنی هستند، برای عبور آن‌ها از دوغارون در حال رایزنی هستیم ت آسیبی به کالا نرسد و سپس امور مربوط به دیگر کالاها انجام شود. اگر طرف مقابل برای پذیرش دیگر کالاها آمادگی داشته باشد، ما مشکلی برای انجام تشریفات گمرکی نداریم.

اما روشنک معتقد است این مرزها ظرفیت کافی برای عبور بارهای استان ما را ندارند و از طرفی، در خارج از خراسان رضوی قرار دارند.

وی می‌گوید: بحث و اصرار ما بر این است که در منطقه خودمان این کار صورت گیرد؛ زیرا برای استفاده از دیگر مرزها، زمان زیادی نیاز است و نیروهای بسیاری باید سازماندهی شوند.

سیادت هم با اشاره به مزیت‌های مسیر تردد کالاها به افغانستان از خراسان رضوی تصریح می‌کند: مسیر استان ما تا هرات، سریع‌تر و امن‌تر از دیگر نقاط این کشور است. زیرا امکانات خوبی در هرات وجود دارد، اما مرزهای دیگر چنین جاده‌ای ندارند و ناامن‌اند و دسترسی آن‌ها به شهر مناسب نیست، البته مسیر دیگر مرزها به شمال و مرکز افغانستان نزدیک‌تر است.

لزوم تسریع در فعالیت مسیر راه‌آهن خواف روزنک

نائب رئیس اتاق مشهد همچنین با تأکید بر لزوم تسریع در فعالیت مسیر راه‌آهن خواف ـ روزنک اعلام می‌کند: فعال شدن این مسیر می‌تواند ازاین‌گونه آسیب‌ها جلوگیری کند و از ترافیک دوغارون بکاهد تا در این صورت وضعیت ما صادرات را از مرزهای خراسان رضوی ادامه دهیم؛ در غیر این صورت بسیاری از بارها به سمت مرزهای ماهی رود و میلک می‌رود که این موضوع ازنظر اقتصادی به زیان استان ما و هرات است. برای جلوگیری از این اتفاق، بهترین گزینه، فعال‌سازی مسیر راه‌آهن است و باید تلاش مجدانه‌ای برای بازسازی مرز اسلام قلعه صورت گیرد.

وی خاطرنشان می‌کند: خوشبختانه با حضور قدرتمند بخش خصوصی در راه‌آهن خواه که مورد حمایت راه‌آهن جمهوری اسلام است، ایجاد تأسیسات به‌طور پرشتابی در حال انجام است. پیش‌ازاین، عملیات گمرکی در خواف انجام می‌شد و قرار بود سال آینده این امور به گمرک شمتبغ منتقل شود. هم‌اکنون می‌توان این امور را تا یکی دوماه دیگر در خواف انجام داد تا تأسیسات شمتبغ ایجاد شود.

اما روشنک در این باره می‌گوید: به نظر می‌رسد افتتاح این پروژه تشریفاتی بوده و تاکنون حرکت گسترده‌ای برای عبور کالا از آن مسیر صورت نگرفته است و گرنه امروز این خط آهن می‌توانست به دردمان بخورد. اگر گمرک و زیرساخت‌های راه‌آهن خواف مهیا بود، در این شرایط بیشترین کمک را به بخش صادرات می‌توانست داشته باشد.

راه‌آهن خواف ـ هرات که تا روزنک افغانستان رسیده است ظرفیت دیگری برای انتقال کالاهای صادراتی به شمار می‌رود؛ اما درباره این مسیر هم چند نکته وجود دارد، نخست اینکه هنوز ظرفیت‌های گمرک شمتبغ برای این خط آهن مهیا نشده ست و دوم اینکه واگن‌ها برای انتقال کالاهایی مثل سیمان مناسب است اما درباره مواد غذایی و سوخت نمی‌توان روی این مسیر حساب کرد. با همه این‌ها، اگر زیرساخت‌های گمرکی این مسیر تکمیل شود، بی‌شک در بهبود روند تبادلات کالایی اثرگذار خواهد بود.

انتهای پیام/

https://support.dana.ir/1710550
ارسال نظر
نظرات